Vijf redenen om nooit meer een boek te schrijven (2)

Nog zoiets. Alles is al geschreven. Soms zo goed dat je na het lezen van een boek snelsnel naar de loopbaanbegeleider wilt. Je omscholen tot biobanketbakker. Tot iets duidelijks met een gesteven witte kiel en schuimende buisjes: laborante. Tot leerkracht Nederlands of Engels, dan kun je je enthousiasme over wat je las tenminste nog overbrengen, op je leerlingen, op íemand. (Lees alles van Martin Michael Driessen. Tegen morgen.) Maar je doet het nooit, want schrijven ga je, desnoods met de staart/pen tussen de benen.
Eenmaal aan het schrijven geslagen verdwijnen die angsten en voel je je geleidelijk aan beter en beter in je vel. Oké, het is niet het boek dat je bij aanvang voor ogen had, het speelt zich alleen nog af in Bournemouth maar ging verder helemaal ergens anders over. En wat dan nog? De personages namen het over, maar je vergaf het ze. Zoals altijd viel je voor hen, je cultiveerde je blinde ontzag voor hoe écht zij in het leven staan.
Je nam je zoals elke keer voor meer na te denken over de structuur van je boek. ‘In fact, one of the great principles of storytelling is that the structure doesn’t just carry content; it is content.’ (Uit: The anatomy of story, John Truby, bedankt, collega Kaat Vrancken om me daar nog eens op te wijzen.) Maar ergens in het proces vergat je dat weer en zat je zo dicht op de huid van je personages dat je bijna een #metoo-verwijt in hun ogen las.
Voor wat het waard is: ook de allergrootsten ontsnappen niet aan de zelftwijfel. Virginia Woolf schreef in haar dagboek: ‘Je moet weten dat ik als schrijver een mislukkeling ben. Niet bij de tijd; oud; beter word ik niet: ik heb er de hersens niet voor: overal is het lente: mijn boek is (voortijdig) uit en in de kiem gesmoord, als nat vuurwerk.’ Ze troost zich met het feit dat anderen even grote knoeiers zijn, James Joyce bijvoorbeeld, over wiens ‘Ulysses’ ze schrijft: ‘Op mij komt het over als een ongeletterd, ondermaats boek van een autodidactisch lid van de werkende klasse (…). Als je gaar vlees kunt krijgen, waarom zou je dan genoegen nemen met rauw?’ (Toegegeven, even verderop schrijft ze dat ze het boek te snel heeft gelezen. Maar dan voegt ze er toch nog aan toe: ‘Je krijgt het gevoel dat je door een regen van hagelschoten wordt besproeid; maar niet één schot treft je dodelijk in het gezicht – zoals bij Tolstoi (…)’) Niets zo heilzaam als Virginia Woolfs geraas in je eigen bange dagen.
Maar op een bepaald moment moet je terug naar de feiten. En feit is: gedurende een paar dagen vond je je eigen boek geweldig. Het benam je de adem. Je was verliefd, voor de allereerste keer. Het was niet perfect, maar toch ging je er alles voor laten vallen. Ik weet niet meer exact wanneer die paar dagen vielen. Het enige tastbare bewijs ervan is het boek dat er binnen enkele dagen zal liggen. Je zult de doos opensnijden als een laborante. De inhoud met de gepaste neutraliteit bekijken. Je zult er niet aan ruiken – je bent weer geen biobanketbakker geworden en het ruikt sowieso naar niets. Je zult het niet doorbladeren. ‘Wish you were here,’ loopbaanbegeleider, zul je denken. Je zult denken aan je vrienden die wél leerkracht zijn geworden en moedig elke dag iets voor elkaar krijgen in de klas.

Wie zet het mes in de bibliotheekcake?

Maar tegen dat stadium ben je alweer aan een nieuw boek bezig. Want ook het argument dat alles al geschreven is en veel genialer dan jij ooit zult kunnen, blijft niet overeind. ‘Arrange whatever pieces come your way,’ zegt alweer Virginia Woolf. Die andere beroepen zijn nooit echt een optie geweest. Ik kan geen nachtwerk aan en volg nooit het recept. Ik heb geen strijkijzer om die witte kiel te stijven. En eerlijk is eerlijk: drie pubers is al op de rand voor mij, een hele klas vol is erover.
Ik heb nog drie andere redenen, en die zijn vast overtuigender. Waarover gauw meer!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s