boeken voor kleine en grote kinderen

Archive for november, 2015|Monthly archive page

Met de boeken gooien

In Over mijn werk, Uncategorized on november 30, 2015 at 1:15 pm

Een paar weken geleden mocht ik aan Katrien Steyaert van De Standaard der Letteren (30/10/2015) vertellen wie mijn favoriete jeugdboekenheld is. Ik hoefde daar geen seconde over na te denken: Madelief van Guus Kuijer. Ik kreeg de vijf Madeliefboeken van mijn vader, telkens als er een nieuw uit was, lag dat als verrassing op mijn bed. Ik herinner me vooral die keer dat ik stout was geweest en naar mijn kamer vloog, en toen het cadeautje op mijn bed vond. Ondertussen ben ik zelf moeder en stuurt niemand me nog naar mijn kamer, helaas, denk ik bijna, want er liggen stapels leesvoer op mijn nachtkastje en ik zou maar wat graag eens boven móeten blijven.

IMG_20151102_080202 Naar aanleiding van die vraag ben ik meer over Guus Kuijer beginnen lezen, en onder meer in de Volkskrant vond ik een mooi portret van hem (2012, Jan Tromp). Dit is een stukje eruit:
“Zijn verhaal, zijn woede is dat kinderen in een mal worden gedouwd. Ze worden gekolonialiseerd. ‘We zijn ontzettend bang voor de individualiteit van kinderen. Ze moeten passen in het beeld van de ouders. Die willen een duplicaat van wat zij zelf zijn. Dat noemen we volwassen worden.’
Hij heeft het altijd veracht, als maatschappelijke opvatting en als lot dat hemzelf trof. Dit maakt voor hem het verschil: ‘Een kind weet dat het onwetend is, maar wil heel graag weten. Volwassenen weten dingen. Punt uit. Volwassenen zijn mensen die niet meer willen weten. Dat tref je bij kinderen haast nooit aan. En als je het aantreft dan kun je er donder op zeggen dat dat kind heel erg in de problemen zit.'”

Op Literatuurplein vond ik dan weer dit:
‘Ik maak me vagelijk ongerust over dat staren in jezelf, van jezelf ontspannen en leegmaken. Het is toch juist heerlijk om je “vol” te maken, om je in te spannen en als je dan moe bent naar bed te gaan? Hoezo het denken uitschakelen? Je moet de wereld zélf aan de praat krijgen en dat lukt alleen maar door te leren, door te ontdekken. Toen de Spaanse schilder Goya op hoge leeftijd was, tekende hij een oude man en schreef eronder: “Ik leer nog steeds.” Daar spreekt levenslust tot het einde uit.’

En deze bekende uitspraak van hem is altijd handig om achter de hand te hebben: ‘Kinderboeken schrijven is het mooiste wat er is,’ zegt hij, ‘maar ik vind het moeilijk. Omdat ik eigenlijk met pensioen ben, sta ik mezelf toe voor volwassenen te schrijven, want dat is een stuk eenvoudiger.’

Wat een bijzondere man. Hij zegt slimme dingen én hij verliest nooit zijn gevoel voor humor. In Bologna stond ik een paar jaar geleden naast hem op de Nederlandse receptie met hetzelfde drankje in mijn hand, voor een tafel boordevol hapjes. Ik heb hem niet aangesproken, want wat zeg je dan? Lekkere worstenbroodjes? Ik koos gewoon nog een kaassoesje uit en nam me voor dringend nog eens een boek van hem te lezen. Hij heeft er zelfs voor volwassenen.

Advertenties

Schrijfweek in Spanje

In Over mijn werk, Uncategorized on november 24, 2015 at 2:25 pm

DSC00721Ik heb al voor de tweede keer het geluk gehad een week te mogen gaan schrijven onder de Spaanse zon, ergens in september, net als je begint te voelen dat het hier gedaan is met de blote voeten en de lange caravandagen. Alles wat ik dan kan opladen, dient om miezerige novemberdagen als deze door te komen. Er valt niets meer te zien vanuit mijn ronde raampje. De kippen nemen geen stofbad meer, schikken zich niet meer kont aan kont in hun zonnige kuil, ze schuilen alleen nog urenlang in hun scheefgezakte hok, komen enkel buiten als ze mij ritselend horen aankomen, en ik ritsel zo weinig deze dagen. Als de postkaart van Dylan Thomas opkrult is het trouwens officieel te nat en te koud om nog in het ovalen hok op wielen te blijven zitten en verhuis ik naar waar ik nu zit, aan mijn bureau in het huis. Dan denk ik terug aan die warme septemberweek, drie vrouwen op de rand van de afwerking van hun boek… Want ja, zon is veel, maar gezelschap is nog meer. Ik schrijf namelijk niet alléén in Spanje, ik doe dat in het gezelschap van twee collega’s. Onze dagen zien er min of meer hetzelfde uit. Tijdens het ontbijt tellen we onze muggenbeten en beschrijven we hoe de nacht was en wat we met de dag van plan zijn. Schrijven, natuurlijk, maar dat heb je in vele vormen, en voor één keer dat we dat zonder veel woorden kunnen uitleggen aan iemand die het helemaal begrijpt grijpen we onze kans. Daarna brengen we de dag in stilte door. Het vuur zit bij de een al sneller in de vingers dan bij de ander, iemand moet een ritje doen, een ander moet de zee zien, moet onder water zwemmen, de wind ontvluchten, de laptop opladen, iets eten, maar dat zijn allemaal dingen die we alleen doen. Het moet wel een beetje vooruitgaan! Maar dan, tegen een uur of vijf, zes, in het licht van de laatste zon, komen we terug samen en hoeft er niets meer. Ik neem een lukrake dag om te beschrijven hoe wonderlijk zoiets kan zijn. Een verlaten terras, drie gigantische glazen witte wijn op een te kort voetje, een marmeren tafelblad waarop we onze verhitte armen laten rusten. We klinken op de woorden van de dag. En kijk, er is WIFI! Twee van de drie vrouwen beginnen een zoektocht naar een jurk met een soort dennenboomprint, smal in de taille en dan uitwaaierend, een A-lijn, of toch frambozenrood?, die kapmouw!, dat biesje! Jurkjes zijn nooit belangrijker geweest dan na deze vruchtbare dag. De wijn is snel op, we verkassen naar een naburig dorp waar we blij zijn met de maan. We stappen een plaatje binnen, zo lijkt het wel, eenzaam strand, afgezoomd door grijsgroene rotsen, een leeg restaurant met zicht op dit alles, nergens zit je mooier. We worden bediend door een jonge Belg die zich verwend weet, zijn moedertaal, en niet één maar drie moeders plots, beter laat dan nooit, lijkt hij te denken. Na onze maaltijd wordt hij een beetje grimmig, hij lijkt ons al te missen ook al zDSC00666ijn we er nog. Hij probeert het nog te redden door Wannes Van de Velde door de boxen te gooien, maar in de straten verdwalen zal niet lukken want er zijn geen straten in het dorp waar hij strandde, de zee overstemt alles. Wij koesteren de ontmoeting want zijn tristesse maakt ons nog meer moeder dan we al zijn en ook meer schrijver, vooral dat laatste zorgt ervoor dat we giechelend terug naar huis rijden, onze ziel amoureus, het is pikdonker maar er is nog een restje warme lucht om onze blote armen aan te verwarmen. De chauffeur van dienst mikt onze taxi netjes tussen de twee rode auto’s in de straat waar we moeten zijn, we stappen uit en wensen elkaar een goede nacht.  Morgen weer schrijven. Daar denk ik aan terug, nu, met ijskoude vingertoppen tikkend terwijl de regen schuine strepen slaat in het grijs. Ik krijg het er niet instant warm van, nee, maar het scheelt echt niet veel.

Schande!

In Nieuw werk on november 20, 2015 at 11:26 am

9789401429542Het is een schande. Er is al twee maand een nieuw boek uit en ik heb dat niet eens aangekondigd op deze blog. Hoe langer je daarmee wacht, hoe vreemder het wordt om er alsnog iets over te zeggen. Maar ik ga het toch nog doen. Het gaat om ‘Lina en Judocus weten het beter’, een klein maar belangrijk boek, in deze tijden meer dan ooit. Boeken en bloemen hebben dat gemeen: ze dienen tot niets. Net dat belangeloze maakt ze levensbelangrijk. Er kan niet om gevochten worden.
De titel is niet voor niets ‘Lina en Judocus weten het beter’: een zus en haar broertje verklaren de dingen volgens hun eigen logica. Kinderen weten het namelijk ook beter, wie spreekt me tegen dat dat de hele waarheid en niets anders is? Hoe leggen wij als volwassenen nog uit aan onze kinderen dat niet zij maar wij het beter weten? Wat ze te zien krijgen op het nieuws wijst heel duidelijk op het tegendeel. Kinderen weten zich geen raad met het besef dat er heel erg stoute mensen zijn. En dat in tijden van Sinterklaas die uitroept dat er geen stoute kinderen zijn. Sinterklaas heeft altijd gelijk, ook in deze. Maar dat er zo overduidelijk wel afgrijselijk stoute volwassenen zijn, hoe leggen we dat uit? Kunnen we hen nog troosten als ze huilend wakker worden? Is er nog iets anders dan onze eigen rode kaken van plaatsvervangende schaamte en onmacht?
Dat gevoel wordt zo mooi en puur omgebogen als je deze vader en zoon bezighoort: default. Iedereen zal het filmpje wel al gezien hebben, maar ik wil het toch bewaren. Ik gooi ‘Lina en Judocus weten het beter’ de wereld in als een bloem, een brandende kaars. Veel pathetiek voor een licht, klein, kabbelend boekje? Reken maar! Een splinterbom van tegendraadse tederheid. Meer troost heb ik niet.

9789401429542aHet boek ‘Lina en Judocus weten het beter’ is verschenen bij Lannoo en is te koop in de betere boekhandel. Met illustraties van Sabien Clement en vormgeving van Leen Depooter.